Już ponad 10 tysięcy testamentów sporządzonych przez notariuszy lub własnoręcznie przez spadkodawców zostało zarejestrowanych w Notarialnym Rejestrze Testamentów. Nie jest to dużo, np. w porównaniu z Francją, gdzie w rejestrze znajduje się blisko 18 milionów aktów. Rejestr działa dopiero od 5 października 2011 r., ale obejmuje również dokumenty napisane przed tą datą. Zamieszczenie w nim aktu ostatniej woli nie jest obowiązkowe i w żaden sposób nie wpływa na ważność testamentu. Natomiast zabezpiecza go przed ukryciem lub zniszczeniem przez osoby niezadowolone z zapisów.

Bez opłat

Zdarza się, że już po śmierci testatora spadkobiercy ustawowi, którzy zostali w testamencie pominięci czy wręcz wydziedziczeni i pozbawieni prawa do zachowku, niszczą oryginał – zauważa adwokat Ewa Załęga z kancelarii Załęga i Partnerzy. Nadal jednak najczęściej na rejestrację decydują się osoby sporządzające testament w kancelarii notarialnej, ponieważ to rejenci informują o możliwości dokonania takiego zabezpieczenia, a także o tym, że za rejestrację nie trzeba dodatkowo płacić. Wpisu do rejestru dokonuje notariusz na podstawie wniosku testatora w testamencie. Gdy rejestruje testament notarialny sporządzony przed 5 października 2011 r. lub napisany własnoręcznie, to wniosek testatora powinien zostać ujęty w osobnym protokole notarialnym.

Testament na sto lat

Rejestr nie zawiera informacji o treści testamentów, lecz wyłącznie potwierdza, że takie dokumenty zostały sporządzone oraz w jakiej formie. Przy testamencie własnoręcznym wskazuje jeszcze dodatkowo dane kancelarii, w której został on złożony.

Gdy testator jeszcze żyje, to nie można się z rejestru dowiedzieć nawet tego, czy sporządził testament własnoręcznie i zdeponował w konkretnej kancelarii albo czy jego ostatnią wolę spisał rejent. Dopiero po śmierci spadkobiercy mogą uzyskać informację o tym, czy i gdzie testament został zarejestrowany, pod warunkiem że okażą akt zgonu. Otrzymają wówczas protokół notarialny potwierdzający istnienie i zarejestrowanie testamentu albo nawet kilku testamentów tego samego testatora.

Testament może zostać wykreślony z rejestru na wniosek testatora (po zwróceniu mu dokumentu) lub po upływie 100 lat od zarejestrowania.

Notariusze wpisują codziennie do rejestru od 100 do 150 testamentów